• İl idaresinin başı ve yürütme organıdır. İli yetki ge­nişliği ilkesine göre yönetir.
• Adli ve askeri teşkilat dışında kalan bütün devlet dairelerinde müessese ve işletmelerde denetleme yapar.
• Vali; devlet gelirlerinin tahsilâtını ve ödeme işlerinin düzenli bir şekilde yapılmasını ve gelir kaynakları­nın gelişmesini sağlamak için tedbirler alır ve uy­gular.
• Vali ilde hem devletin ve hükümetin hem de ayrı ayrı tüm bakanlıkların temsilcisidir.
• Devlet temsilcisi sıfatıyla törenlere başkanlık eder ve gerekli olduğu zaman yabancı ülke temsilcilerini karşılar.
• İlde bulunan yerel kuruluşlar ve yönetim kuruluşları üzerinde idari vesayet yetkisini kullanır.
• İldeki kamu görevlileri üzerinde hiyerarşi yetkisini kullanır.
• İldeki kamu görevlilerinden bir kısmının görev yer­lerini belirler değiştirir ve bu kişilerin atamasını ya­par.
• İlin idari, mali, sağlık, sosyo-kültürel ve ekonomik durumu; hükümetçe alınmış bulunan karar ve ted­birlerin halk üzerindeki etkileri ve sonuçları konu­sunda yılsonunda veya gerekli durumlarda ilgili bakanlıklara rapor verir.
• Olağanüstü durumlarda askeri kuvvetlerden yar­dım ister.

• Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri ta­rafından çıkarılır.
• Yönetmelikle suç ve ceza konulamaz.
• Yönetmelikle düzenlenen bir kanunun mutlaka ya­sal dayanağının bulunması gerekir.
• Normlar hiyerarşisinde yönetmelik tüzüğün altında, genelgenin üstünde yer alır.
• Kanun niteliğinde değildirler.
• Kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılır.
• Hangi yönetmeliklerin Resmi Gazete'de yayımla­nacağı kanunda belirtilir.
• Tüzük olmasa dahi yönetmelik çıkarılabilir. Ancak hangi konularda yönetmelik çıkarılabilece­ği veya çıkarılamayacağı açıkça belirtilen konular anayasada tek tek belirtilemez.

Not: Kanun olmazsa tüzük ve yönetmelik çıkartılamaz. An­cak tüzük olmasa da yönetmelik çıkartılabilir.

Not: Milli İstihbarat Teşkilatı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü gibi kurumlar doğrudan baş­bakanlığa ve diğer bakanlıklara bağlı olduğu için kamu tüzel kişilikleri yoktur ve yönetmelik çıkaramazlar.

Anayasa Mahkemesi ve DGMler adli tatil kapsamı dışındadır.

DGMler 2004 yılında kaldırılmıştır.

Anayasa Mahkemesi Başbakan ve Bakanlar Kurulu ile Sayıştay başkanı ve üyelerini yüce divan sıfatıyla yargılar.

Anayasanın üstünlüğü ilkesi doğrultusunda kanunların anayasaya uygunluğunu denetlemek maksadıyla 1961 anayasasıyla Anayasa Mahkemesi kurulmuştur.

DANIŞTAY Başbakanlıkça gönderilen kanun tasarıları hakkında görüş bildirir.

• Yargıtay, adliye mahkeme­lerince verilen ve kanunun başka bir adli yargı merciine bırakmadığı karar ve hüküm­lerin son inceleme merciidir. Kanunla gösterilen belli da­valara da ilk ve son derece mahkemesi olarak bakar.
• Yargıtay üyeleri, birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hâkim ve Cumhuriyet savcıları ile bu meslekten sayı­lanlar arasından Hâkimler ve Savcılar Yüksek Ku­rulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile gizli oyla seçilir.