KpssTr.NET

Gardner psikometrik bir aracın sonuçlarına dayanmadan beyin araştırmalarında insan gelişiminden, evrimden ve kültürlerarası karşılaştırmalardan yararlanarak zekâ olarak düşünülebilecek aday yetenekleri belirlemek üzere 8 ölçüt geliştirmiştir.

Not: Gardner ve arkadaşları çok sayıda yetenek içinden seçtikle­rini bu ölçütlerle karşılaştırarak akla uygun olanları seçmiş ve bunlar zekâ olarak tanımlanmıştır.

Buna göre ölçütlerle uyum göstermeyen yetenekler elenmiş­tir, ilk çalışmalarda bu 8 ölçüte uygun sözel-dil zekâsı, mantık-matematik zekâsı, bedensel zekâ, uzamsal zekâ, müziksel zekâ, sosyal zekâ ve öze dönük zekâ olmak üzere 7 adet zeka tespit edilmiştir. Daha sonra 8. zekâ olan doğa­cı zekâ da diğerlerine eklenmiştir.

SÖZEL / DİLSEL ZEKÂ

Sözel - dil zekâsı, bir bireyin kendi diline ait kavramları etkili bir biçimde kullanabilme kapasitesidir. Okuma, yazma, dinleme ve konuşma ile iletişim sağlayarak bu zekânın en belirgin özellikleri kullanılır.

Sözel - dilsel zekâsı güçlü olan bir öğrencinin bazı özellikleri şunlardır:

* Normal öğrencilerden daha iyi yazar.

* Uzun hikâyeler ve fıkralar anlatır.

* İsimler, yerler ve tarihler hakkında iyi bir hafızaya sahiptir.

* Yaşına göre iyi bir kelime haznesine sahiptir.

* Başkalarıyla yüksek düzeyde sözel iletişime girer.

* Tekerlemeleri ve kelime oyunlarını çok sever.

* Kitap okumayı çok sever.

* Öğrendiği yeni kelimeleri anlamlarına uygun olarak konuşma veya yazı dilinde kullanır.

* Dinleyerek öğrenmeyi sever.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; şairler, yazarlar, öğ­retmenler, spikerler, politikacılardır.

Öğretim sürecinde; öğrenciler tartışma ortamına sokulmalı, onlara sürekli söz hakkı verilerek kendilerini rahatça ifade edebilmeleri sağlanmalıdır. Öğrenci, öğrenim boyunca kendini ifade edebilirse, ileriki yaşamında kendi yetenekle­riyle ilgili meslek sahibi olabilecektir.

Sözel / dilsel zekâyı harekete geçirmek için bazı etkinlik­ler önerilebilir:

* Hoşlanılan bir hikâye okunup, sonunun tamamlanması istenebilir.

* Bireyin kendisi hakkındaki fikirleri açıklamaları için fırsatlar sunulabilir.

* İlgi çekici konularda, sorunlarda tartışma yaptırılabilir.

* Her gün yeni ve ilginç bir kelimenin anlamı öğretilip, onu yeni cümlelerde kullanması sağlanabilir.

* Bireyi ilgilendiren, heyecanlandıran bir konuda söylev yapmasına izin verilebilir.

* Bir dergiye abone olması tavsiye edilebilir.

* Günlük olaylardan edindiği izlenimleri bir günlüğe yazması teşvik edilebilir

MANTIKSAL / MATEMATİKSEL ZEKÂ

Bu zekâ biçimi gelişmiş olan insanlar nesneleri tanımlama­da, analiz etmede ve problem çözmede başarılıdırlar. Bilim­sel ve mantıksal düşünme, objektif gözlem yapma, sayıları etkili kullanma, elde edilen verilerden sonuç çıkarma, ayırt etme, sınıflama, genelleme, yargıya varma ve hipotez kurma yeteneklerini içerir.

Mantıksal - matematiksel zekâsı güçlü olan bir öğrenci­nin bazı özellikleri şunlardır:

* Sayılarla çalışmayı ve hesaplama yapmayı çok sever.

* Matematik dersini çok sever.

* Olayların oluşumu ve işleyişi hakkında çok soru sorar.

* Mantıksal bulmacaları çözmeyi ve satranç veya dama gibi çeşitli stratejik oyunları oynamayı çok sever.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; bilim adamları, mate­matikçiler, muhasebeciler, mühendisler, bilgisayar programcıları, istatistikçilerdir.

Not: Öğretim sürecinde; öğretmen öğrencilere yeteneklerine uygun alıştırmalar vererek sürekli öğrenme etkinliğinin içinde tutmalıdır. Açık uçlu problemler sunmalı, öğrencileri çalışmalarını anlamlandırmaları için sürekli teşvik etmelidir.

Mantıksal / matematiksel zekâyı harekete geçirmek için bazı etkinlikler önerilebilir:

* Bireyin fikir ve düşüncelerini ifade edebilmeleri için estetik araçlarla (boya, kil, renkli-keçeli kalem) çalış­ması sağlanabilir.

* Bireyin hayal kurmasına izin verilebilir.

* Hayal gücünü artıracak çalışmalar yapılabilir.

* Fikir veya düşüncelerini anlatmak için resim, mimari, grafik veya bir poster yapımı gibi çeşitli "tasarım becerileri”ni kullanmasına teşvik edilip, fırsatlar sağlanabilir.

Örnek Soru:

Mustafa öğretmen Ayşe'nin sosyal bilgiler dersinde sonuç çıkarmakta zorlandığını fark eder. Ayşe'nin bu dersle ilgili yaşantıları hakkında hafta boyunca notlar tutmasını, hafta sonunda ise bu notları gözden geçi­rerek kendine ait bir "problem çözme modeli" geliştir­mesini ister. Bu modelini daha da geliştirebilmek için fikir üretmesini, farklı problemlerde hangi farklı yakla­şımları izlediğini yazmasını ve hangi yöntemlerin ger­çekten işine yaradığını, hangilerinin ise hiç yarama­dığını düşünmesini söyler.

Çoklu zekâ kuramına göre Mustafa öğretmen öğrencisinin hangi zekâ alanının gelişmesine yar­dımcı olmaktadır? (2006 – KPSS)

A) Sözel zekâ

B) İçsel zekâ

C) Görsel zekâ

D) Mantıksal zekâ

E) Sosyal zekâ

Cevap: Mantıksal zekâ: Bu zekâ biçimi gelişmiş olan insanlar nesneleri tanımlamada, analiz etmede ve problem çözmede başarılıdırlar. Bilimsel ve mantıksal düşün­me, objektif gözlem yapma, sayıları etkili kullanma, elde edilen verilerden sonuç çıkartma, ayırt etme, sınıflama, genelleme, yargıya varma ve hipotez kur­ma yeteneklerini içerir. (Cevap D)

GÖRSEL / UZAMSAL ZEKÂ

Görsel / uzamsal zekâ, resimler ve imgeler zekâsı ya da görsel dünyayı doğru olarak algılama ve kişinin kendi görsel yaşantılarını yeniden yaratma kapasitesidir. Zihinlerinde resimler yaratır ve bunları çizerler.

Görsel - uzaysal zekâsı güçlü olan bir öğrencinin bazı özellikleri şunlardır:

* Renklere karşı çok hassas ve duyarlıdır.

* Haritaları, çizelgeleri, diyagramları veya tabloları sade­ce düz metinden oluşan yazılı materyallere kıyasla da­ha kolay okur ve anlar.

* Okuma materyallerine sık sık karalamalar yapar.

* Arkadaşlarına oranla daha çok hayal kurar.

* Yaşına göre yüksek düzeyde beceri gerektiren resimler çizer.

* Sanat içerikli etkinlikleri çok sever.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; mimarlar, denizciler, pilotlar, heykeltıraşlar, ressamlar, izciler, avcılar, deko­ratörler ve tasarımcılardır.

Not: Öğretim sürecinde; öğretmen, görselliğe ağırlık veren slayt, film, afiş, poster, model, bilgisayar, tepegöz, data-şov gibi araç ve gereçler kullanarak öğretim yöntemlerini şekillendirmelidir. Böylece, sınıf ortamı görsel bir öğretim ortamına dönüştürülerek, görsel zekâya sahip öğrencilerin öğrenim süreçlerinin kolaylaştırılması sağlanabilir.

Görsel / uzamsal zekâyı geliştirmek için bazı etkinlikler önerilebilir:

* Birey renklere karşı çok hassas olduğundan renklerle iletişim kurması için olanaklar sağlanabilir.

* Sanat ilgi alanına girdiği için, uğraşmayı, etkinliklere katılmayı sevmektedir. Ders sürecinde buna dikkat edi­lerek uygun etkinlikler sunulabilir.

* Çizim yapmayı, karalamaları sevdiği için bu etkinliklere dayalı planlar yapılabilir.

Örnek Soru:

Ressam olmaya eğilimli ve istekli olan Sezin'in anne ve babası onun bu isteğine karşı çıkmış ve onu hu­kuk fakültesine yönlendirmiştir.

Sezin'in anne ve babası onun hangi çoklu zekâ alanıyla ilgili tercihini görmezden gelmiştir? (2007 – KPSS)

A) Mantıksal

B) Kişisel

C) Sosyal

D) Sözel

E) Görsel

Cevap: Görsel / Uzamsal Zekâ: Boyama, çizme, heykel gibi görsel sanatlarla, kılavuzluk, harita yapımı, mimari, satranç gibi değişik açıdan nesneleri görselleştirme yeteneği gerektiren oyunlarla ilgilidir. Mimarlarda, grafikerlerde, desinatörlerde, endüstriyel tasarımcı­larda, ressam ve heykeltıraşlarda bu yeteneği göz­lemlemek mümkündür. (Cevap E)

MÜZİKSEL / RİTMİK ZEKÂ

Gardner düzenli olarak müzikle bir arada olan her insanın beste yapma, şarkı söyleme ve enstrüman çalma gibi müzi­kal etkinliklerde sahip olduğu bazı becerilerle başarılı olabi­leceğini belirtmektedir. Bu zekâsı gelişmiş bireyler notalara karşı duyarlı olurlar, müzik kulakları gelişmiştir.

Zekâ, bir besteci, bir müzisyen ya da bir şarkıcı gibi müzik formlarını algılama, ayırt etme ve ifade etme kabiliyetidir.

Müziksel - ritmik zekâsı güçlü olan bir öğrencinin bazı özellikleri şunlardır:

* Bir müzik aletini çok iyi çalar ya da çalmayı çok sever.

* Güzel şarkı söyleyebilme sesine ve yeteneğine sahiptir.

* Farkında olmadan kendi kendine mırıldanır.

* Ders çalışırken farkında olmadan masaya vurarak ritm tutar.

* Çevresindeki seslere karşı aşırı derecede duyarlı ve hassastır.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; müzisyenler, koristler, orkestra şefleri, enstrüman üreticileri ve bestecilerdir.

Not: Öğretim sürecinde; eğitim nitelikli şarkılar dinletmek, bazı derslerde müziği fon olarak kullanmak, müziği sevdirmek gibi etkinlikler uygulamak öğretim sürecini zevkli bir hale getirebileceği gibi öğrencilerin müzik zekâsının gelişmesine de katkı sağlayacaktır.

Müziksel zekâyı harekete geçirmek için bazı etkinlikler önerilebilir:

* Bireyin ruh halini düzeltecek farklı müzikler dinlemesi sağlanabilir.

* Bireyin duygularını anlatması için şarkı söylemesi, beste yapması için ortamlar hazırlanabilir.

* Doğa ile etkileşimde bulunması için doğanın farklı seslerini içeren kasetler, CD'ler dinlemesi için fırsatlar verilebilir.

BEDENSEL / KİNESTETİK ZEKÂ

Spor yapmayı, dans etmeyi severler, el göz koordinasyonla­rı, vücut kontrolleri iyidir. Beden dillerini sağlıklı biçimde kullanmaya yatkındırlar.

Bedensel - kinestetik zekâ ile bir kişinin bir aktör, bir atlet ya da bir dansçı gibi düşünce ve duygularını anlatmak için vücudunu kullanmadaki ustalığı veya bir heykeltıraş, bir cerrah ya da bir tamirci gibi ellerini kullanma ve elleriyle yeni şeyler üretme kabiliyetleri kastedilir.

Bedensel - kinestetik zekâsı güçlü olan bir öğrencinin bazı özellikleri şunlardır:

* Bir veya birden fazla sportif faaliyette başarılıdır.

* Bir yerde uzun süre kaldığında hareket etmeye ve kımıldamaya başlar.

* Başkalarının jest, mimik ve yüz ifadelerini kolaylıkla taklit edebilir.

* Gördüğü her nesneyi dokunarak inceleme ve analiz etme eğilimindedir.

* Koşmayı, sıçramayı ve benzeri fiziksel hareketleri yapmayı çok sever.

* El becerisi gerektiren etkinliklerde çok başarılıdır.

* Bir şeyi en iyi yaparak ve yaşayarak öğrenir.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; balerinler, sporcular, heykeltıraşlar, mimarlar, pandomim sanatçıları, cerrah­lar, teknisyenler, aktörlerdir.

Not: Öğretim sürecinde; öğretmen, öğrencilerin sadece izleme ve dinleme becerilerini kullanmalarını yeterli görmemelidir. Tersine, öğrencilerin bedensel becerilerini yaratıcı olarak kullanabilmelerini sağlayabilecek etkinlikler düzenlemeli ve bu yönde teşvik etmelidir. Drama, rol oynama, dramatizasyon, doğaçlama gibi etkinliklerle öğrenciler rahatlıkla be­densel zekâlarını kullanıp geliştirebilirler.

Bedensel zekâyı harekete geçirmek için bazı etkinlikler önerilebilir:

* Dramatik bir oyunda görev almasına, fikir, düşünce veya duyguyla ilgili rol almasına fırsat verilebilir.

* Güncel olayları ya da modern buluşları inceleyerek, onları mimikleriyle anlatmasına fırsat verilebilir.

* Fiziksel etkinlik ve fazla devinim gerektiren oyunları oynaması için fırsat verilebilir.

* Halk dansları, koşma, yüzme ve yürüme gibi fiziksel etkinliklere yönelmesine yardımcı olunabilir.

SOSYAL / KİŞİLER ARASI ZEKÂ

Bu zekâ, çevredeki bireylerle iletişim kurma, onları anlama, bu kişilerin ruh durumlarını ve yeteneklerini tanıma gibi davranışlara işaret eder. Arkadaş gruplarıyla vakit geçir­mekten hoşlanırlar. İyi bir dinleyici olabilirler.

Sosyal zekâsı güçlü olan bir öğrencinin bazı özellikleri şunlardır:

* Arkadaşlarıyla ya da akranlarıyla sosyalleşmeyi çok sever.

* Grup içerisinde doğal bir lider görünümündedir.

* Problemi olan arkadaşlarına her zaman yardım eder.

* Dışarıda iken başının çaresine bakabilir.

* Başkaları daima onunla birlikte olmak ister.

* Empati yeteneği çok gelişmiştir.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; politikacılar, liderler, psikologlar, öğretmenler, aktörler, turizmcilerdir.

Not: Öğretim sürecinde; sınıf ortamında çok işlevli olarak kullanı­labilecek bir zekâ türüdür. Özellikle küme çalışmalarında, işbirliğine dayalı etkinliklerde, Türkçe derslerinde etkili olarak kullanılabilecek bir zekâ türüdür.

Sosyal zekâyı geliştirmek için bazı etkinlikler önerilebi­lir:

* Başarıyla tamamlanması gereken bir projeyi grup halindeki, güvenilir insanlarla bir araya gelip tamamla­ması için fırsatlar sunulabilir.

* Başkalarını dinlerken derinden ve olduğu gibi dinleme­ye, "aklı kurcalayan" düşüncelere engel olmaya sadece konuşulan noktaya odaklanmasına teşvik edilebilir.

* Bir kimsenin mimiklerinden onun duygularını ve ne düşündüğünü tahmin edebilmesi için uygun ortam sağ­lanabilir ve tahminlerin doğruluğu kontrol edilebilir.

* Herhangi biriyle konuşmadan iletişim kurmak için farklı yollar sunulabilir. Bunlar jestler, mimikler, vücut hare­ketleri, sesler olabilir.

İÇSEL / ÖZE DÖNÜK ZEKÂ

İçsel zekâ, kişinin kendini tanıması ve kendi hakkında sahip olduğu bilgi ve anlayış ile çevresinde uyumlu davranışlar sergilemesi yeteneğidir.

İçsel zekâsı güçlü olan bir öğrencinin bazı özellikleri şunlardır:

* Bağımsız olma eğilimindedir.

* Kendisinin zayıf ve güçlü yanları hakkında gerçekçi bir görüşe sahiptir.

* Yalnız oynamaya veya ders çalışmaya bırakıldığında daha başarılıdır.

* Duygularını, hislerini ve düşüncelerini açık ve net bir şekilde dile getirir.

* Hayattaki amacının ne olduğuna ilişkin belirgin bir fikre sahiptir.

* Hayattaki başarılarından ve başarısızlıklarından ders almasını bilir.

* Kendine güveni ve saygısı yüksektir.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; din adamları, psikolog­lar, filozoflardır.

Not: Öğretim sürecinde; öğrencilerin kendilerine güvenlerinin gelişmesinde, bireysel yeteneklerin farkına varmalarında, bireysel yaratıcılıklarının ortaya çıkarılmasında öğretmen içsel zekâdan yararlanabilir. Öğretmen sınıf içinde, bireysel etkinlikler, programlı öğretim, bilgisayar destekli eğitim, proje yöntemlerini uygulayarak bu tür zekânın gelişmesini sağlayabilir.

İçsel zekâyı harekete geçirmek için bazı etkinlikler önerilebilir:

* Rutin bir etkinlikte dahi dikkatli olmayı seven bu zekâ türüne sahip bireyler için dikkatlerinin devamını sağla­yacak durumlar oluşturulabilir.

* Tarafsız bir şekilde kendi duygu, düşünce ve ruh halle­rini izlemeleri için fırsatlar sunulabilir.

* Problem çözme stratejileri ve çözümsel düşünme süreci gibi durumlarda kullanması gereken düşünme stratejilerinde tarafsız olmaları gerektiği belirtilebilir.

* “Ben kimim" diye oluşturulan soruya her gün 25 kelime­den oluşan farklı cevaplar vermesi sağlanabilir.

Örnek Soru:

Aşağıdakilerden hangisi "çoklu zekâ kuramı”nda tanımlanan öze dönük zekâyı geliştirmeyi amaçla­yan etkinliklerden biri değildir? (2002 – KPSS)

A) Bireysel çalışma

B) Bireysel farkları değerlendirme

C) Bireysel okuma

D) Bireysel sorumluluk alma

E) Bireysel hedefler oluşturma

Cevap: Öze Dönük Zekâ: Bireylerin kendi duygularını ve düşüncelerini anlama, bireysel hedefler koyma, ben­lik değerleriyle ilgili özelliklere sahip olma durumudur, insan kendisini, ilgilerini ve yeteneklerini tanır.

Özellikleri:

- Bağımsız kalmayı ve çalışmayı sever,

- Amaçları belirgindir,

- Bireysel başarılar peşinde koşarlar,

- Gazete makalesi yazma, kendi kendini değer­lendirme, hislerini açıklama ve günlük tutma başlıca öğretim faaliyetleridir.

(Cevap B)

DOĞA ZEKÂSI

Doğa zekâsı ile bir kişinin bir biyolog yaklaşımıyla hayvanlar ve bitkiler gibi yaşayan canlıları tanıması, onları belli karak­teristik özelliklerine bağlı olarak sınıflandırması ve diğerle­rinden ayırt etme kabiliyeti veya bir jeolog yaklaşımıyla dünya doğasının bulutlar, kayalar veya depremler gibi çeşitli karakteristiklerine karşı aşırı ilgili ve duyarlı olması kaste­dilmektedir.

Doğa zekâsı güçlü olan bir öğrencinin bazı özellikleri şunlardır:

* Çevre bilinci çok iyi gelişmiştir.

* Doğaya, hayvanat bahçelerine veya tarihsel müzelere olan gezileri çok sever.

* Doğa olaylarına karşı çok hassas ve duyarlıdır.

* Ekoloji, doğa, bitkiler, hayvanlar vb. gibi konuları işler­ken çok meraklanır.

* Kuş beslemek, kelebek ve böcek koleksiyonu oluştur­mak gibi doğa ile ilgili projelere katılmayı çok sever.

* Toprakla oynamayı ve bitki yetiştirmeyi çok sever.

Bu zekâları güçlü olan kişiler; biyolog, veterinerler, ziraat mühendisleri, botanikçilerdir.

Not: Öğretim sürecinde; öğretmen, öğrencileri sınıf ortamından çıkararak doğada ders yapabilir. Öğrencilerin yakın çevreyle gezi ve gözlem yapmaları sağlanarak burada yaşadıkları deneyimleri ve kazandıkları tecrübeleri daha sonra dersler­de yazılı ya da sözlü olarak ifade etmeleri istenebilir. Böyle­ce öğrencilerin çevrelerine olan ilgileri artacak, sınıf orta­mından farklı bir ortamda eğlenerek, katılarak ve zevk alarak ilgi ve yeteneklerini geliştirebileceklerdir.

Doğa zekâsını harekete geçirmek için bazı etkinlikler önerilebilir:

* Doğal yaşamın karakteristik özelliklerini tanıyıp, uyum sağlamaları için fırsat verilebilir.

* Doğada yapılan gözlemlerle, düzenli yaptığı diğer gözlemleri kıyaslaması için fırsatlar verilebilir.

* Doğayla uğraşmaktan keyif aldığı için doğa ile baş başa kalabileceği uygun ortamlar oluşturulabilir.

* Doğadaki nesnelerin resimlerini çizip, fotoğrafını çek­meyi sevdiği için bunları yaşayabileceği uygun ortamlar oluşturulabilir.

* Doğa yürüyüşleri gibi fırsatlar sunulabilir.

Örnek Soru:

Canlılarla ilgili kitapları okumayı seven, oyun oynarken, ders çalışırken yalnız olmayı tercih eden ve açık hava ortamlarında yapılan yürüyüş­lerden hoşlanan bireyin çoklu zekâ kuramına gö­re hangi zekâ alanlarının daha baskın olduğu söylenebilir?

A) Öze dönük ve doğacı

B) Doğacı ve mantıksal

C) Mantıksal ve sözel

D) Sözel ve öze dönük

E) Öze dönük ve müziksel

Cevap: Özedönük / İçsel Zekâ: Yalnız ve sessiz çalışarak, rahatsız edilmeyerek, bireysel projelerle, öğrendikleri hakkında yazılar yazarak, konuyu kişisel deneyimler­le ilişkilendirerek öğrenmeyi severler.

Doğacı Zekâ: Doğada çalışarak, yaşam biçimlerini keşfederek, hayvan besleyerek, doğal olayları, bitki­leri öğrenerek ve nesneleri sıraya sokup, kategorize ederek doğa deneyleri ve gözlemleri yaparak, ince­leyerek öğrenmeyi severler.

(Cevap A)

Öğrencilerin çoklu zekâ alanlarının belirlenmesinde aşağıdaki yöntemler kullanılmaktadır:

1. Öğrencileri gözlemek:

* Olumlu davranışları gözlemek

* Olumsuz davranışları gözlemek

* Öğrenciyi boş zamanlarında gözlemek

2. Belge toplamak:

* Öğrencilere ait ürünlerin (resim, şiir vb.) toplanması

* Öğrenci etkinliklerinin belgelenmesi, kayda alınması

3. Okul kayıtlarını incelemek:

* Derslerden alınan notların incelenmesi

* Öğrenci hakkında diğer öğretmenlerin yazdığı raporların incelenmesi

4. Diğer öğretmenlerle iletişime girmek

5. Velilerle görüşmek

6. Öğrencilere sormak

Örnek Soru:

Çoklu zekâ kuramının ortaya koyduğu bilgileri dikkate alarak mesleğini sürdüren bir öğretmen, bu kuramın gereği olarak aşağıdakilerden hangi­sini yapmaya özen göstermelidir? (2008 – KPSS)

A) Dersi sunuş biçimine öğrencilerin alışması için çaba göstermelidir.

B) Öğrenciler, hazırbulunuşluk düzeylerine göre bir araya getirilerek gruplanmalıdır.

C) Öğrencilerin kavrayabilmeleri için konuları tekrar tekrar anlatmalıdır.

D) Farklı öğretim yöntem ve teknikleri kullanmaya çaba göstermelidir.

E) Öğrenme gerçekleştiğinde pekiştireç vermelidir.

Cevap: İnsanların farklı zekâlara, farklı düzeylerde sahip olduğunu savunan Gardner Çoklu Zekâ Kuramını ortaya atmıştır. Bu kuramı benimseyen öğretmenin dikkat etmesi gereken hususlar;

- Öğrencilere öğrenmenin farklı yolları olduğunu ve bu yolları kullanarak daha kalıcı öğrenme sağla­nabildiğini göstermek.

- Öğrencilere öğrenme için sekiz yolu kullanmala­rını gerektirecek sınıf düzeni oluşturma ve ev ödevi vermek.

- Aynı konu için farklı yöntem ve teknikler kullan­mak.

- Farklı zekâ çeşitleri için farklı araç-gereçler kullanmak

(Cevap D)

Çoklu zekâ kuramının ders programlarında uygulama çalışmalarında Campbell beş başlık altında toplamıştır:

1. Ders Tasarımı: Zekâ alanları, ders tasarımında konuyu öğretirken başlangıç noktasıdır. Konuları değişik zekâ alanlarına göre anlatmayı tasarlamak, konuların anla­şılmasını kolaylaştırmaktadır.

2. Disiplinler Arası Program: Öğrencilerin zekâ alanlarını ortaya çıkarmak ve eğitimden faydalanmak amacıyla tüm disiplinlerden yararlanmak birey için oldukça yarar­lıdır. Bu amaçla çekirdek program yaklaşımı önerilmek­tedir. Öğrenci konuyu öğrendikten sonra zekâ alanına göre ilgi duyduğu konularda ders almaktadır.

3. Öğrenci Projeleri: Öğrenciler ilgi duydukları alanlarda araştırma yapıp, bulguları yorumlar ve yorumuna uygun olarak tartışmalar yapar.

4. Değerlendirme: Klasik testler öğrencilerin öğrenmele­rini ölçmede yeterli değildir. Bunların yerine öğrencinin yüksek düzeyde düşünme becerilerini ortaya koyacağı, öğrendiğini genelleyebileceği, kapsamla yaşantıları ilişkilendirebileceği ve bilgilerini yeni durumlarda kullanabi­leceği durumlar yaratılarak değerlendirme yapılmalıdır.

5. Çıraklık: Gardner, ilk ve orta dereceli okulların bireysel­leştirilmiş programlarla çıraklık fırsatları sunarak yürü­tülmesini savunur. Bir öğrenci üç farklı çıraklık gurubu­na dâhil olmaktadır.

Çoklu Zekâ Kuramını program geliştirme alanında kul­lanmanın en iyi yolu, öğretilecek konunun bir zekâdan diğerine nasıl uyarlanabileceğinin ve farklı zekâ boyutla­rının sınıf ortamında nasıl kullanılabileceğinin düşünül­mesidir.